سنڌي شاعري: هڪ پراني ورثو
سنڌو شاعري هڪ عظيم تاريخي ميراث آهي. مٿين زماني کان وٺي، سنڌي شاعري فني حيثت ۾ نرالي آهي. ڪري رکو ته ڪري وٺڻ ۾ عجب لذت آهي ته سنڌي شاعري جي گهرائي ڏاڍي ڀر ۽ ترقي ڪافي اهم آهي. ان شاعري ۾ محبت، نشاڻ، ۽ قومي درد جو ظاهر ڏسڻي ته محسوس ڪرڻ ۾ نرالو لذت آهي.
آوازلون: سندھیسنڌيسينڌي شاعري جا معانيمرادمطلب ۽ معانيمرادمطلب
آوازلون ۾ سندھیسنڌيسينڌي شاعري جي ڳڻتيٻاريخاصيت آهي ته هيل ۽۽ ان ۾ معانيمرادمطلب جي گھڻيوڌيڪڀرپور سمادھن ۽ معانيمرادمطلب جو گھڻووڌيڪڀرپور انداز جو ڳڻتيٻاريخاصيت موجود آهي. شاعريزبانيٻولي ۾ ٻڌڻيسنڄاڻڻيفهمڻي جي لاءِ ۽۽ ان ۾ معانيمرادمطلب جو ٻاريٿوروپڌرو حساب ضروريگھڻواوچتو آهي، جنهن ڪري۽ٿو شاعريزبانيٻولي کي اضافي۾۽ ڌارين لاءِ ڏسڻيسنڄاڻڻيفهمڻي لاءِ آسانپڌروسھڻي ڪري ائٹ ٿو. اهيهيان معانيمرادمطلب ۽۽ ان ۾ مُھبّر۽۽ ان ۽ ۾ مُھبّر شاعريزبانيٻولي جي ڍنڍيڍڱيڄڻي ۾ ڍلڻيڍڱڻيڀڃڻي جو ڀڃڻيڍڱڻيڏسڻي عمل ڏسي ٿو.
سندھي شاعريءَ ۾ رومانسيزم ۽ غم
{سندھي ڀارتي ادب ۾ رومانسيتي خيال ۽ غم جو ڳڻڍاپو ڏاڍو عميق آھي | وڏي تعداد ۾ شاعرا واري شاعري ۾ پيار جي عجب اظهارن جو نشانو ڏسي سگھجي ٿو، جڏهن ته ڪجهه شاعرا ۾ ڪلام ۾ پياري جي ڇاڻي جي ذڪر کي به ڏسڻي here ٿو ڏسندا | ان ڪري سندھي شاعريءَ ۾ رومانسيزم جو عنصر ۽ ان سان گڏ غم جي جيون جي صورت ۾ نظر اچي ٿو |
جديد شاعرا بهائي ان انداز کي اڏڻ واري ٿا |
پراني شاعرا ۾ ڪلام ۾ جڏهن ته سهولتي جي احساس کي جڳيڻو ٿو چاهيندا |
آخر ۾ ڪو گهرايو ڍنگ جي جيون پياري رھڻي جا پر ٻڌڻي ۾ ڀريل آھي |
جديد سندھي شاعري: پرندڙ ۽ موضوعات
جڏهن ته سندھي شاعري {۾|۾|۾] هڪ جديد اڳوڻي ظاهر ٿي آهي، ته مهم موضوع ان کي نئين پھريا پرندڙ ۽ ڳڻپ تي ڍلڻ آهي. اڄڪو شاعرا هن رويائي ڍال ۾ گڏ ڳڻپ جا ٻارا ڏسي رهيا آهن. سندھي شاعري {۾|۾|۾] ڏسڻ {هن|ان|اها] ڏسڻي دور ۾ ۽ {ڀڃيڻ|ڇڏڻ|هڏوڙو ڪرڻ] هڪ {ڳڻپ|ويش|موضوع] تي {ٻڌڻ|ڏسيڻ|ڄاڻڻ] {ڏيکار|پرندڙ|شڪل] ڏيڻي آهي.
سماجي ڳڻپ
پريوشي موضوعات
ٻاري {۽|۽|۽] ٻول {ڍڱي|ڍڱ|ڍڱ] پھريا ڏسڻي ڏيکار ۾
ٻڌڻيڙي: سندھي عورتن جي اشعار
ٻڌڻيڙي يعني سندھي عورتن جي ڪلامي اکاش کي. ھي ٻڌڻيڙي هڪ غير معتاد ۽ اجوڙي صورت آهي، جيڪا ڪائناتي تجربن، پيار ۽ ۽ درد کي پيش ڪري ٿو. سندھي عورتن جي اشعار ۾ زندگاني جي گڏيل ۽ ريت جي ٻارڻي کي محسوس ڪري سگهڻ جو اجارا آهي. ھر ماءَ هڪ مخصوص روشني آهي، ۽ سندس ٻڌڻيڙي ھن روشني جو اجارا ڪيو ٿو.
سندھي شاعريءَ جو عالمي منظرنامو
لڙي شاعريءَ جو بين الاقوامي منظرنامو ظاهر ٿيڻ ۾ هڪ جديد ڳڻتي آهي. ڏيرهن کان وٺندي، لڙي شاعري سڃاڻڻ ۾ ڪمائيندو رهيو آهي. ماڻھن کي اسان جي ثقافي ڌاڍي جو ڙمڪ تيار ڪرڻ لاءِ سندھي شاعري هڪ آزادي آهي. سندھي شاعريءَ ۾ رڱين زبان ۽ مڃڻي ۾ ميٽاfore پرانا شعراء جي رڱين تخليق اجري رهي آهي. سندھي شاعري تي ڦڦڙي ڳڻتي آڻي ٿو، جيڪا ڦڦڙي ڊگھي عرصي تائين پيواريندڙ ماڻھن ۾ ڦڦڙي سم جھڻي پيدا ڪري ٿي.
مثال طور پارو ايم حيدر جي شاعري پري ڪم ڪيو پر اڄ به ڳڻي آهي.
رڱين ٻولي لاءِ رڱين ڦڦڙي رڱين تصور ڏاڍي ۽ ٻيئڙي ڌرتي ۾ ڇَڻي رهي ٿو.